چرا هرگز نباید چشمان خود را مالش دهید؟

مالش چشم‌ها عادت رایجی است که می‌تواند عواقب جدی برای سلامت بینایی شما داشته باشد. متخصصان هشدار می‌دهند که این حرکت به ظاهر بی‌ضرر، خطرات پنهانی را به همراه دارد.

احساس خارش یا ناراحتی در چشم‌ها بسیاری از افراد را به سمت مالیدن آن‌ها سوق می‌دهد. با این حال، باید پیش از انجام این کار، از عوارض مالش چشم و آسیب‌های احتمالی آن آگاه بود.

علل خارش و تحریک‌پذیری چشم‌ها

مالش چشم اغلب واکنشی به احساس ناراحتی یا خارش در چشم است. شایع‌ترین دلیل این خارش، ورم ملتحمه آلرژیک است که حدود ۵۰ درصد موارد را شامل می‌شود.

گاهی اوقات نیز احساس خشکی یا وجود جسم خارجی در چشم، یا بیماری‌هایی مانند سندرم خشکی چشم و بلفاریت (التهاب لبه پلک) این نیاز را ایجاد می‌کنند. التهاب پوست پلک، موسوم به درماتیت، نیز می‌تواند باعث خارش پلک‌ها شود.

مالش چشم؛ عامل خطری برای بیماری‌های قرنیه

یکی از جدی‌ترین خطرات مرتبط با مالش چشم، پیشرفت بیماری کراتوکونوس است. در این شرایط، قرنیه که بخش شفاف جلوی چشم است، به تدریج نازک‌تر شده و شکل نامنظم و مخروطی به خود می‌گیرد.

بیشتر بخوانید

• دانشمندان ویروس غول‌پیکر جدیدی را کشف کردند که به روشی منحصربه‌فرد تکثیر می‌شود
• راهکارهای علمی برای کاهش خروپف و بهبود کیفیت خواب

کراتوکونوس اغلب منجر به آستیگماتیسم بالا و تاری دید می‌شود. خوشبختانه، کراتوکونوس را می‌توان با روش پیوند متقاطع قرنیه (Corneal Cross-linking) درمان کرد که در بسیاری از موارد پیشرفت بیماری را متوقف می‌کند. در موارد پیشرفته‌تر، ممکن است نیاز به لنزهای تماسی تخصصی یا حتی پیوند قرنیه باشد.

سایر مشکلات مرتبط با مالش چشم

مالش چشم می‌تواند منجر به چندین عارضه دیگر شود:

• خراشیدگی قرنیه (Corneal Abrasion): خراشی در سطح شفاف قرنیه که دردناک است و تاری دید ایجاد می‌کند. برای پیشگیری از عفونت، نیاز به درمان با آنتی‌بیوتیک دارد.
• خونریزی زیر ملتحمه (Subconjunctival Hemorrhage): بر اثر پاره شدن رگ‌های خونی کوچک روی سطح چشم ایجاد می‌شود و چشم را بسیار قرمز می‌کند. این وضعیت بی‌ضرر است و معمولاً ظرف یک تا دو هفته خودبه‌خود برطرف می‌شود.
• ورم ملتحمه (Conjunctivitis) یا گل‌مژه: عفونت ملتحمه که می‌تواند ویروسی یا باکتریایی باشد و از طریق مالش چشم گسترش می‌یابد. شستشوی دست‌ها پیش از لمس چشم برای پیشگیری از عفونت ضروری است.

بیشتر بخوانید

• کشف نخستین شواهد شیمیایی بیهوشی در چین باستان با استفاده از گیاهان بسیار مرگبار
• سازمان جهانی بهداشت: سرعت شیوع ویروس ابولا نگران‌کننده است
• چرا پیوند مغز انسان غیرممکن است؟

راهکارهای درمانی برای خارش چشم‌ها

برای کاهش نیاز به مالش چشم، چندین راهکار وجود دارد. اشک مصنوعی (به ویژه خنک شده در یخچال) اغلب کمک‌کننده است. در صورت آلرژی، پرهیز از عوامل حساسیت‌زا (مانند گرده گل) با ماندن در خانه، استفاده از عینک آفتابی یا شستشوی صورت پس از قرار گرفتن در معرض، مفید است.

استفاده از کمپرس سرد نیز می‌تواند خارش را تسکین دهد. از قطره‌های چشمی که صرفاً برای رفع قرمزی چشم تبلیغ می‌شوند، پرهیز کنید، زیرا می‌توانند عوارض جانبی داشته باشند.

اگر خارش ادامه داشت، قطره‌های چشمی ضدحساسیت (آنتی‌هیستامین‌ها یا تثبیت‌کننده‌های ماست سل) یا داروهای خوراکی آلرژی توصیه می‌شود. در صورت پایداری علائم و عدم بهبود با درمان‌های خانگی و بدون نسخه، حتماً به چشم‌پزشک مراجعه کنید.