خوشه‌بندی درآمدی جایگزین دهک‌های جمعیتی شد؛ یارانه به چه کسانی تعلق می‌گیرد

پایان عصر دهک‌بندی؛ یارانه‌ها بر اساس «توان اقتصادی واقعی» پرداخت می‌شوند

نظام سنتی دهک‌بندی که جامعه را به ۱۰ گروه مساوی تقسیم می‌کرد، رسماً کنار گذاشته شد. طبق آمارهای جدید و اظهارات مقامات ارشد، از این پس «قدرت خرید واقعی» و «خوشه‌های درآمدی» ملاک اصلی حمایت‌های دولتی خواهد بود.

 قالیباف: دهک‌های جمعیتی با واقعیت زندگی مردم همخوانی ندارد

رئیس مجلس در صحن علنی با انتقاد از شیوه قبلی اعلام کرد که تقسیم‌بندی جمعیتی، هیچ نسبتی با توان اقتصادی خانوارها ندارد.

شناسایی ۸ خوشه درآمدی: بر اساس داده‌های سامانه رفاه ایرانیان، جامعه اکنون به ۸ خوشه تقسیم شده است.

تغییر در ساختار خوشه‌ها: در نظام جدید، خوشه اول (فقیرترین قشر) ۳۴ درصد جمعیت را شامل می‌شود. در مقابل، خوشه هشتم (ثروتمندترین قشر) که پیش از این ۱۰ میلیون نفر تصور می‌شد، تنها ۴۰۰ هزار نفر جمعیت دارد.

تأکید بر عدالت: رئیس مجلس تأکید کرد که دولت موظف است یارانه‌ای قابل‌توجه به مردم پرداخت کند، اما این کار باید با تکیه بر اطلاعات دقیق آماری انجام شود.

تأیید وزیر رفاه؛ آیین‌نامه جدید اجرایی شد

احمد میدری، وزیر کار و رفاه اجتماعی، ضمن تأیید حذف دهک‌بندی قدیمی، خاطرنشان کرد:

معیار جدید: سطح درآمد مشخص، تنها ملاک واریز یارانه است.

استقلال از کالابرگ: این تغییر ساختاری در یارانه‌های نقدی، ارتباطی به طرح کالابرگ ندارد و هدف آن عادلانه‌تر کردن توزیع منابع است.

 چرا دهک‌بندی قدیمی شکست خورد؟

مدل قبلی که جامعه را به بلوک‌های ۱۰ درصدی تقسیم می‌کرد، در برابر تورم کارایی خود را از دست داده بود. چالش‌های اصلی آن عبارت بودند از:

تورم و درآمد اسمی: با رشد قیمت‌ها، درآمد اسمی برخی خانوارها بالا رفت و آن‌ها به دهک‌های بالاتر منتقل شدند، در حالی که قدرت خرید واقعی‌شان به شدت کاهش یافته بود.

حذف ناعادلانه: بسیاری از خانواده‌ها در محدوده دهک هشتم تا دهم، به دلیل درآمد اسمی بالاتر از یارانه محروم شدند، در حالی که هزینه‌های سنگین زندگی، آن‌ها را تحت فشار قرار داده بود.

نادیده گرفتن هزینه‌های زندگی: دهک‌بندی قدیمی تفاوت هزینه‌های کمرشکن مسکن و زندگی در کلان‌شهرها را لحاظ نمی‌کرد.

جایگزینی «دهک‌بندی جمعیتی» با «خوشه‌بندی درآمدی»، تلاشی برای واقعی‌تر کردن چتر حمایتی دولت است. با این مدل جدید، افرادی که به دلیل تورم به اشتباه از لیست یارانه حذف شده بودند، فرصت بازگشت به چرخه حمایت را پیدا خواهند کرد.