توقف ناگهانی واکسن HPV ایرانی؛ علت واقعی چیست؟ مافیا یا سلامت مردم

توقف مرموز واکسن ایرانی HPV؛ آیا واکسیناسیون زنان در خطر است

در روزهای پایانی سال گذشته، واکسن ایرانی «پاپیلوگارد» به امید مقابله با ویروس HPV و کاهش هزینه‌های واکسیناسیون، وارد بازار شد. اما پس از گذشت تنها پنج ماه، سازمان غذا و دارو به صورت ناگهانی دستور توقف فروش این واکسن را صادر کرده است. این تصمیم، نگرانی‌های زیادی را در میان مصرف‌کنندگان و کارشناسان برانگیخته است؛ به‌ویژه به این دلیل که هیچ دلیل مشخصی برای این اقدام اعلام نشده است.

ابهامات پیرامون توقف فروش

شرکت تولیدکننده این واکسن، «نیواد فارمد سلامت»، می‌گوید واکسن تمام مراحل آزمایشی خود را با موفقیت پشت سر گذاشته و از زمان عرضه، نزدیک به ۷۰ هزار دوز از آن در بازار توزیع شده، بدون اینکه عارضه جدی‌ای گزارش شود. این شرکت معتقد است این توقف ناگهانی به اعتماد مصرف‌کنندگان آسیب می‌زند. با این حال، مشاور رئیس سازمان غذا و دارو، محمد هاشمی، با تأیید توقف موقت فروش، آن را بخشی از فرآیندهای نظارتی برای بررسی‌های تکمیلی و اطمینان از کیفیت، ایمنی و اثربخشی واکسن می‌داند و می‌افزاید که اگر نتایج مثبت باشد، فروش از سر گرفته خواهد شد، در غیر این صورت، واکسن از بازار جمع‌آوری می‌شود.

چالش‌های جدی در مسیر واکسیناسیون

۱. عدم دسترسی و قیمت‌های سرسام‌آور:

با توقف عرضه واکسن ایرانی که قیمتی حدود ۲.۵ تا ۵ میلیون تومان داشت، بسیاری از زنان که واکسیناسیون خود را با این واکسن آغاز کرده بودند، در بلاتکلیفی به سر می‌برند. واکسن‌های خارجی، به‌خصوص نوع ۹ ظرفیتی گارداسیل، با قیمتی بین ۱۰ تا ۲۰ میلیون تومان به فروش می‌رسند که برای بسیاری از افراد غیرقابل تأمین است. این افزایش مداوم قیمت و نوسانات بازار، بار مالی سنگینی را بر دوش متقاضیان قرار داده است.

۲. مشکلات ساختاری و فنی:

یکی از پزشکان متخصص، مهدیار سعیدیان، به شدت به نحوه ورود واکسن‌های داخلی به بازار انتقاد می‌کند و معتقد است این واکسن‌ها مراحل آزمایشی استاندارد را به درستی طی نکرده‌اند و حتی تأییدیه بین‌المللی هم ندارند. او از وجود «مافیای دارو» و تضاد منافع در سازمان غذا و دارو صحبت می‌کند که مسیر علمی و شفاف برای تولید و توزیع داروها را مختل کرده است. علاوه بر این، سیستم‌های رسمی مانند سامانه ۱۹۰ یا اپلیکیشن‌های وزارت بهداشت، اطلاعات دقیقی درباره موجودی واکسن در داروخانه‌ها ارائه نمی‌دهند و این امر، افراد را برای یافتن واکسن سردرگم کرده و به سمت بازار غیررسمی سوق می‌دهد.

۳. افزایش نگران‌کننده شیوع HPV:

پزشکان هشدار می‌دهند که آمار ابتلا به HPV در ایران به شکل نگران‌کننده‌ای در حال افزایش است. طبق پژوهش‌ها، نرخ شیوع این ویروس در برخی مناطق از ۴ درصد به بیش از ۳۰ درصد رسیده است. این در حالی است که به دلیل نبود آمار رسمی و شفاف، ابعاد واقعی این بحران به درستی مشخص نیست. متخصصان معتقدند که افزایش بی‌سابقه برخی ژنوتیپ‌های پرخطر ویروس (مانند HPV 39 و HPV 35)، نشان‌دهنده یک زنگ خطر جدی برای سلامت عمومی است.

راه‌حل چیست

کارشناسان معتقدند تا زمانی که یک برنامه واکسیناسیون ملی گسترده و شفاف‌سازی در زمینه توزیع و قیمت‌گذاری واکسن‌ها وجود نداشته باشد، این مشکلات ادامه خواهند داشت. برخی کارشناسان بر این باورند که برای پیشگیری از یک بحران فراگیر سرطان، دولت باید با اقدام جدی و فوری، واکسن را در دسترس عموم قرار دهد، چه به صورت رایگان و چه با قیمتی مناسب‌تر.