بانک مرکزی: کنترل تورم با حذف صفر ممکن نیست/ اسکناس همچنان در گردش خواهد بود

رئیس کل بانک مرکزی: حذف صفر ربطی به مهار تورم ندارد/ اسکناس حذف نمی‌شود

رئیس کل بانک مرکزی، محمدرضا فرزین، جزئیات مهمی از طرح حذف ۴ صفر از پول ملی را تشریح کرد. این طرح که با هدف اصلاح ارزش و جایگاه پول ملی مطرح شده، قرار است به طور اساسی واحد پولی کشور را تغییر دهد. او تاکید کرد که در حال حاضر، واحد پول ملی رسماً ریال است، اما در عمل و محاورات روزمره، مردم از تومان استفاده می‌کنند. بر همین اساس، قرار است تومان به عنوان واحد پول اصلی و قران به عنوان واحد خرد معرفی شود.

چرا باید ۴ صفر حذف شود؟ دلایل اقتصادی و غرور ملی

فرزین کاهش ارزش پول ملی در برابر ارزهای خارجی را “وحشتناک” توصیف کرد و آن را عاملی برای افت غرور ملی دانست. او معتقد است که حذف صفرها یک اقدام ضروری برای بازیابی ارزش پول ملی و همچنین ساده‌سازی معاملات روزمره است.

رئیس کل بانک مرکزی با اشاره به سابقه این طرح، توضیح داد که لایحه حذف ۴ صفر از سال ۱۳۹۰ در مجلس مطرح بوده و علی‌رغم تایید شورای نگهبان، به دلایلی متوقف شده بود. اما با حضور او در بانک مرکزی، این لایحه دوباره در کمیسیون اقتصادی مجلس بررسی و از آن دفاع شده است.

هدف طرح، کنترل تورم نیست

یکی از پرسش‌های کلیدی این است که آیا حذف صفرها می‌تواند تورم را کنترل کند؟ فرزین صراحتاً پاسخ داد: “هدف ما کنترل تورم نیست.” او گفت که تورم در کشور در سطح ۳۰ تا ۴۰ درصد پایدار مانده و این طرح یک راه‌حل مستقل و ضروری برای حل مشکل ارزش پول است. این اقدام با اصلاح نسبت ارزش اسکناس‌ها به واحد پول ملی، که در حال حاضر به شدت نامتناسب است، به تسهیل معاملات کمک می‌کند.

برای مثال، در حالی که در دنیا بزرگ‌ترین اسکناس‌ها چند صد برابر واحد اصلی پول هستند (مثل اسکناس ۵۰۰ یورویی)، در ایران چک‌پول‌های یک میلیون ریالی (۱۰۰ هزار تومانی) داریم که یک میلیون برابر واحد پولی ریال است. این نسبت، نیاز به اصلاح فوری دارد.

حذف صفر در جهان؛ از آلمان تا ترکیه

این اقدام در جهان سابقه دارد. فرزین به نمونه‌هایی از جمله آلمان (حذف ۱۲ صفر)، ترکیه (حذف ۶ صفر) و فرانسه (حذف ۲ صفر) اشاره کرد. او این طرح را یک ضرورت دانست و پیش‌بینی کرد که با روند فعلی تورم، حداقل ۳۵ سال طول می‌کشد تا دوباره به وضعیت کنونی برسیم و نیاز به حذف صفر مجدد باشد.

چالش‌ها و جزئیات اجرایی طرح

یکی از چالش‌های اصلی، تعداد بالای اسکناس‌های در گردش است. در حال حاضر بیش از ۱۰ میلیارد و ۴۰۰ میلیون قطعه اسکناس در کشور وجود دارد. فرزین تاکید کرد که با وجود رشد تراکنش‌های کارتی، اسکناس‌ها به دلیل ملاحظات پدافند غیرعامل و نیاز به پشتیبانی از شبکه بانکی، همچنان ضروری هستند و حذف نمی‌شوند.

بر اساس لایحه ارائه شده، قرار است اسکناس‌های جدید طی یک فرآیند سه ساله جایگزین شوند. چک‌پول‌های فعلی نیز با چاپ کمرنگ ۴ صفر، به واحد پول جدید تبدیل خواهند شد. همچنین، اسکناس‌های کوچک مانند ۵۰۰ تومانی که چاپ آن‌ها توجیه اقتصادی ندارد، در آینده به صورت سکه ضرب خواهند شد. این اقدام به ساده‌سازی محاسبات و رفع مشکل اسکناس‌های بی‌ارزش کمک می‌کند.

فرزین در پایان اشاره کرد که با حذف صفرها، حتی ارزش سهام نیز به صورت درصدی از واحد پول ملی جدید محاسبه خواهد شد و این تغییرات، در تمام ابعاد اقتصادی کشور تاثیرگذار خواهد بود.