افزایش قیمت نوشیدنی و غذای پرطرفدار مردم

گرانی تازه در بازار؛ نوشیدنی و غذای محبوب مردم افزایش قیمت داشتند

سازمان امور مالیاتی کشور با ابلاغ یک بخشنامه جدید، ۲ درصد عوارض اضافی بر کالاهای “آسیب‌رسان به سلامت” وضع کرده است. این مالیات جدید شامل محصولاتی مانند فست‌فودها، نوشابه‌های گازدار، روغن‌های جامد، فرآورده‌های گوشتی پرچرب و محصولات آرایشی با ترکیبات مضر می‌شود.

این تصمیم در شرایط اقتصادی فعلی با هدف دوگانه کاهش مصرف کالاهای ناسالم و افزایش درآمدهای دولت برای تأمین هزینه‌های بهداشتی گرفته شده است. اما آیا این سیاست واقعاً به سلامت مردم کمک می‌کند یا فقط فشار اقتصادی بیشتری بر آن‌ها وارد می‌کند؟

تأثیر واقعی افزایش مالیات بر رفتار مصرف‌کنندگان

در شرایطی که مردم با تورم و گرانی روزافزون دست و پنجه نرم می‌کنند، این سوال مطرح می‌شود که آیا افزایش تنها ۲ درصدی قیمت، می‌تواند رفتار مصرف‌کنندگان را تغییر دهد؟

به نظر می‌رسد این تغییر کوچک در قیمت، تأثیر چندانی بر روی سبد مصرفی خانوارها، به‌ویژه برای اقلامی که به بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی آن‌ها تبدیل شده‌اند، نخواهد داشت. به عنوان مثال، افرادی که به طور روزمره از نوشابه و روغن جامد استفاده می‌کنند، بعید است که به خاطر این افزایش اندک، از خرید آن‌ها منصرف شوند.

این سیاست بیشتر به افزایش درآمدهای مالیاتی دولت منجر می‌شود تا تغییر رفتار مصرف‌کنندگان. به جای اعمال این نوع مالیات‌ها، شاید بهتر باشد دولت بر مقابله با فرارهای مالیاتی که منابع مالی بسیار بیشتری را از بین می‌برد، تمرکز کند.

تجربه مشابه در گذشته

این رویکرد مشابه سیاستی است که در گذشته برای بنزین اتخاذ شد. افزایش قیمت بنزین، با وجود پیش‌بینی‌ها برای کاهش مصرف، نتیجه قابل قبولی نداشت و فقط فشار اقتصادی بیشتری به مردم وارد کرد. این تجربه نشان می‌دهد که استفاده صرف از ابزار قیمت برای تغییر رفتار، به‌خصوص در دوران تورم بالا، معمولاً نتیجه معکوس دارد.

برای دستیابی به هدف اصلی، یعنی بهبود سلامت عمومی، به جای تکیه بر مالیات، به رویکردهای جامع‌تری نیاز داریم. آگاه‌سازی عمومی و ترویج فرهنگ تغذیه سالم می‌توانند راهکارهای مؤثرتری باشند. تا زمانی که این اقدامات مکمل در نظر گرفته نشوند، نمی‌توان انتظار داشت که این تصمیم جدید، نتایج بلندمدت و مثبتی به همراه داشته باشد.