پایان دوران طلایی سیم‌کارت‌های سفید؛ همه در تاریکی برابر شدند

با اجرای فاز جدید محدودیت‌های اینترنتی از ۱۸ دی‌ماه، دسترسی سیم‌کارت‌های سفید و خطوط خاص دولتی به اینترنت بین‌الملل نیز قطع شده و ظاهراً دستور رئیس‌جمهور برای چشاندن طعم فیلترینگ به مسئولان، به شکلی تمام‌عیار اجرایی شده است.

بحث اینترنت طبقاتی و وجود خطوط ویژه‌ای که از تیغ فیلترینگ در امان بودند، همواره یکی از نقاط تاریک و تبعیض‌آمیز در اکوسیستم ارتباطی کشور محسوب می‌شد. سال‌هاست که کاربران عادی با دیوار بلند مسدودسازی دست‌ و پنجه نرم می‌کنند، در حالی که شایعات و مستندات فراوانی از دسترسی آزاد برخی خواص و نهادها به شبکه جهانی بدون هیچ‌گونه محدودیتی وجود داشت. حالا اما به نظر می‌رسد که در این خاموشی سراسری، تر و خشک با هم سوخته‌اند و امتیاز ویژه «آقازاده‌های دیجیتالی» نیز کارایی خود را از دست داده است.

تحقق وعده سیاه کردن خطوط سفید

آذرماه سال جاری بود که مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، در واکنشی کم‌سابقه به انتقادات پیرامون اینترنت طبقاتی، دستوری صریح صادر کرد. او با ادبیاتی کنایه‌آمیز اعلام کرد که دستور داده تا «آن‌هایی که سفید بودند را هم سیاه کنند» تا مدیران و تصمیم‌گیران کشور شخصاً لمس کنند که کاربران عادی و کسب‌وکارهای اینترنتی زیر فشار محدودیت‌ها چه «بلایی» را تحمل می‌کنند.

مطلب مرتبط

• با دستور رئیس جمهور، سیم کارت های سفید مسدود می‌شوند

این رویکرد که با تأیید محسن حاجی‌میرزایی، رئیس دفتر رئیس‌جمهور نیز همراه شد، پیامی روشن داشت: «لغو اینترنت بدون فیلتر برای همه، حتی اعضای کابینه دولت». اگرچه در ابتدا تصور می‌شد این فرمان تنها یک مانور سیاسی باشد، اما گزارش‌های فنی از وضعیت شبکه پس از اختلالات ۱۸ دی‌ماه نشان می‌دهد که این‌بار قضیه جدی است.

سقوط دژهای نفوذناپذیر در برابر قطعی سراسری

برخلاف دوره‌های پیشین که قطعی اینترنت معمولاً شامل حال دیتاسنترهای خاص یا خطوط وی‌آی‌پی (VIP) نمی‌شد، مشاهدات اخیر حاکی از آن است که چتر انسداد این‌بار بر سر سیم‌کارت‌های سفید نیز گسترده شده است. این خطوط که پیش‌تر دروازه‌ای امن برای دور زدن فیلترینگ و دسترسی به پلتفرم‌های جهانی محسوب می‌شدند، اکنون در برابر قطعی کامل اینترنت بین‌الملل تسلیم شده‌اند.

تحلیلگران معتقدند که این وضعیت، اگرچه به معنای محرومیت کامل ارتباطی برای کشور است، اما دست‌کم حس تبعیض آزاردهنده میان «شهروند عادی» و «مسئول دارای رانت» را موقتاً از بین برده است. حالا که کانال‌های اختصاصی مسدود شده‌اند، شاید صدای اعتراض به وضعیت اینترنت از درون بدنه اجرایی و حاکمیتی نیز بلندتر شنیده شود؛ چرا که اکنون همه در یک کشتیِ به گل نشسته قرار دارند.

همچنین بخوانید

• شیوه جدید دلالی: فروش سیم کارت سفید با قیمت‌های فضایی در دیوار
• رئیس امور اطلاع‌رسانی دولت: در مورد خط‌های سفید که از دولت‌های قبل شکل گرفته بود، بازنگری می‌کنیم!
• قابلیت جدید ایکس، اینترنت بدون فیلتر مسئولان ایران را لو داد
• مرکز ملی فضای مجازی: مسئولیت «خطوط سفید» با وزارت ارتباطات است
• توجیه عجیب سخنگوی دولت: اینترنت سفید تلاشی برای رساندن صدای مردم ایران به جهان بود!
• کنایه آذری جهرمی به وضعیت فیلترینگ؛ تک‌خوری نکنید، اینترنت سفید را هات اسپات کنید
• مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت، وجود لیست سفید برای اینترنت طبقاتی را تکذیب کرد