واریز سهمیه بنزین به کارت بانکی؛ آیا سهمیه ۱۵۰۰ تومانی حذف میشود
خبرنگار: شهرزاد باقری
اطلاعیه مهم درباره سهمیه بنزین؛ حذف ۱۵۰۰ تومانی و واریز به کارت بانکی
هنوز تبوتاب رونمایی از بنزین نرخ سوم (۵۰۰۰ تومانی) فروکش نکرده که زمزمههای یک تغییر بزرگتر به گوش میرسد: تخصیص سهمیه بنزین به هر کد ملی. اگرچه مقامات دولتی فعلاً از اجرای "آزمایشی و محدود" سخن میگویند، اما تجربه نشان داده که این آزمایشها معمولاً پیشزمینه تصمیمات کلان اقتصادی هستند.
جزئیات طرح: بنزین برای همه، نه فقط برای ماشیندارها
در مدل فعلی، بنزین به خودرو تعلق میگیرد، اما در طرح جدید، معیار سهمیه از "خودرو" به "نفر" تغییر میکند. در این سناریو چه اتفاقی میافتد؟
به جای شارژ لیتر در کارت سوخت، اعتبار ریالی یا سهمیهای به حساب بانکی متصل به کد ملی هر شهروند (حتی کسانی که خودرو ندارند) واریز میشود.
افراد میتوانند این سهمیه را یا در جایگاه استفاده کنند و یا اعتبار آن را در یک بازار ثانویه به دیگران بفروشند و پول نقد دریافت کنند.
ترازو: مزایا و معایب بنزین سهمیهای برای هر نفر
هر طرح اقتصادی مانند سکه دو رو دارد. بیایید نیمه پر و خالی لیوان را بررسی کنیم:
نیمه پر لیوان (مزایا): ۱. عدالت یارانهای: خانوادههای فاقد خودرو نیز از یارانه سوخت سهم میبرند و توزیع ثروت عادلانهتر میشود. ۲. کاهش قاچاق: با نزدیک شدن قیمت به نرخ واقعی، انگیزه برای خروج غیرقانونی سوخت کاهش مییابد. ۳. مدیریت مصرف: تشویق مردم به استفاده از حملونقل عمومی برای نقد کردن اعتبار بنزین خود.
نیمه خالی لیوان (معایب): ۱. فشار تورمی: شوک روانی ناشی از تغییر ساختار سوخت، قیمت کالاها و خدمات را افزایش میدهد. ۲. پیچیدگی فنی: خطر ایجاد صفهای طولانی در صورت اختلال در زیرساخت اتصال کارت بانکی به نازلها. ۳. آب رفتن ارزش یارانه: این هراس وجود دارد که مبلغ واریزی با گذشت زمان و به دلیل تورم، بیارزش شود (مشابه تجربه یارانه نقدی).
ارتباط بنزین ۵۰۰۰ تومانی با طرح کارت ملی
بسیاری معتقدند بنزین ۵۰۰۰ تومانی و طرح واریز به کارت ملی، قطعات یک پازل هستند. دو پیشبینی در این باره وجود دارد:
دیدگاه مثبت: شکلگیری یک بازار آزاد قانونی که در آن قیمت به تدریج واقعی میشود، اما چون قشر ضعیف سهمیه خود را میفروشد، از این گرانی سود میبرد.
دیدگاه منفی: این طرح صرفاً میانبری برای حذف تدریجی سهمیههای ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومانی است تا دولت به "بنزین تکنرخی بالا" برسد و یارانه را از بودجه حذف کند.
آینده پژوهی: در سال ۱۴۰۵ چه در انتظار ماست
واقعیت این است که عصر "بنزین ارزان برای همه" به پایان خود نزدیک شده است. واریز سهمیه به کارت بانکی در واقع "دیجیتالی کردن یارانه" است. این ابزار به دولت اجازه میدهد بدون نیاز به تغییر فیزیکی در کارتهای سوخت، میزان یارانه را در لحظه (حتی بر اساس فصول پرمصرف مثل نوروز) تغییر دهد.
شاید در سال ۱۴۰۵، به جای گشتن دنبال کارت سوخت در داشبورد، مجبور باشیم سهمیه ماهانه خود را در اپلیکیشنهای موبایلی به بالاترین قیمت بفروشیم یا برای یک سفر بینشهری، از دیگران سهمیه بخریم.
