رویای خانه‌دار شدن دورتر از همیشه؛ انتظار ۱۰۰ ساله با وام‌های بی‌اثر

روایتی تلخ از بازار مسکن: انتظار ۱۰۰ ساله برای خرید خانه و انتقاد شدید از «خیانت» بانک‌ها

سعید لطفی، دبیر اتحادیه مشاورین املاک، در تازه‌ترین اظهارات خود آب پاکی را روی دست متقاضیان مسکن ریخت و با ترسیم چشم‌اندازی نگران‌کننده، از رکود سنگین، عملکرد ضعیف بانک‌ها و غیرممکن شدن رویای خانه‌دار شدن برای بسیاری از مردم سخن گفت.

 شایعه رشوه و برخورد با املاکی‌های غیرمجاز

دبیر اتحادیه املاک ضمن رد شایعات مربوط به دریافت رشوه توسط بازرسان این صنف، اعلام کرد که چنین ادعایی ثابت نشده است. او با ارائه آماری از برخورد قاطع با متخلفان خبر داد:

در سال جاری تاکنون ۸۰۰ واحد صنفی متخلف به اداره اماکن برای پلمب معرفی شده‌اند.

سال گذشته نیز ۱۵۰۰ واحد پلمب شده بودند.

سامانه‌ای برای ثبت گزارش‌های مردمی جهت شناسایی بنگاه‌های بدون پروانه راه‌اندازی شده است.

فرار سازندگان و رکود عمیق بازار

بازار مسکن در آستانه عید نوروز هم جانی نگرفته است. لطفی با اشاره به کاهش ۳۰ تا ۵۰ درصدی صدور پروانه‌های ساختمانی، هشدار داد که سازندگان دیگر تمایلی به شروع پروژه‌های جدید ندارند. دلیل اصلی این رکود، کاهش شدید قدرت خرید مردم است. سرمایه‌های مردم به جای مسکن، به سمت بازارهای طلا و دلار سرازیر شده که نقدشوندگی راحت‌تری دارند. بنابراین، برای سال آینده نیز خبری از رونق نیست و تورم فعلی ادامه خواهد داشت.

 انتقاد تند از بانک‌ها: بنگاه‌داری به جای وام‌دهی

تندترین بخش صحبت‌های دبیر اتحادیه، حمله به سیاست‌های بانکی بود. به گفته او، بانک‌ها به جای حمایت از مردم و عمل به تعهدات قانونی (مثل نهضت ملی مسکن)، خودشان تبدیل به بنگاه‌دار و ملاک شده‌اند. او عدم پرداخت تسهیلات ۱۶۲۰ همتی توسط بانک‌ها را «خیانت به اقتصاد کشور» نامید و گفت:

«بانک‌ها منابع خود را به ملک تبدیل کرده‌اند و تا زمانی که از خرید و فروش ملک دست برندارند، صنعت ساختمان درست نمی‌شود.»

وام مسکن؛ نمایشی و غیرقابل پرداخت

وام جدید خرید مسکن (۱ میلیارد و ۲۸۰ میلیون تومانی) با اقساط ماهانه ۲۷ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان، عملاً برای اکثر مردم غیرقابل استفاده است. لطفی با انتقاد از این طرح گفت:

چه کسی توان پرداخت قسط ۲۷ میلیونی را دارد؟

این وام‌ها بیشتر شبیه یک نمایش است تا راهکار واقعی.

مراحل دریافت وام آن‌قدر سخت است که متقاضی عطایش را به لقایش می‌بخشد.

 پیش‌بینی سال آینده: انتظار ۱۰۰ ساله برای خانه

چشم‌انداز سال آینده اصلاً روشن نیست. عواملی مانند خروج کارگران ساختمانی (اتباع)، کمبود انرژی و تورم عمومی، هزینه ساخت را بالا برده‌اند. نتیجه نهایی این وضعیت بسیار تلخ است: بر اساس برآوردهای غیررسمی، دوره انتظار برای خرید خانه به بیش از ۱۰۰ سال رسیده و خانه‌دار شدن برای بسیاری از اقشار جامعه عملاً محال شده است. همچنین پیش‌بینی می‌شود سال آینده شاهد افزایش نرخ اجاره‌بها باشیم.