فهرست
با وجود آن که از نظر شریعت اسلام، طلاق، مکروه ترین حکم حلال خداوند بوده و همواره توصیه بر عدم انجام آن شده است، اما گاه شرایط زندگی مشترک، چنان دشوار و غیر قابل تحمل گشته که راه حلی جز طلاق و جدایی زوجین، جهت اصلاح شرایط باقی نمی ماند. تقاضای درخواست طلاق از طرف زن یا شوهر، مطابق مقررات قانون مدنی، دارای تفاوت آشکاری میباشد. به این ترتیب که مردان هر گاه بخواهند، بدون نیاز به ذکر دلیل، قادر به طلاق دادن همسر خود هستند. اما، پذیرش دادخواست طلاق از سوی زنان، تنها در موارد تصریح شده در قانون امکان پذیر میباشد. اما به طور کلی از آن جا که در برخی از شرایط ، تحمل زندگی مشترک برای زن امکان پذیر نبوده و از سوی دیگر، مخالفت زوج با طلاق میتواند آسیب های جدی به زوجه و زندگی مشترک وارد کند، قانون گذار در اصلاحات بعدی این قانون، امکان درخواست طلاق از سوی زوجه را در موارد محدودی مورد پذیرش قرار داد.
راه های طلاق از طرف زن
- طلاق توافقی: توافق و تراضی زوجین در طلاق توافقی باعث میگردد تا بر خلاف بسیاری از پرونده های طلاقی که در پی درخواست طلاق از طرف زوجه تشکیل شده اند؛ رای صادره از دادگاه بدوی مستند نهایی اجرای صیغه طلاق در دفتر ثبت رسمی قرار گیرد و پرونده به دادگاه تجدید نظر استان و دیوان عالی کشور به واسطه عدم تجدیدنظر خواهی یا فرجام خواهی زوجین ارسال نگردد.
- درخواست طلاق از طرف زن به علت عسر و حرج: یکی از راه های طلاق از طرف زن که میتواند مستمسک طرح درخواست طلاق از طرف او و تنظیم دادخواست طلاق جهت ارائه به دادگاه خانواده گردد، عسر و حرج زوجه است. در قانون مدنی مصادیقی برای عسر و حرج ذکر شده است اما وکلای با تجربه در دعاوی خانوادگی و طلاق به خوبی آگاهند که به هر علتی که منتسب به زوجه نباشد و در عین حال زندگی را برای او با سختی همراه نماید و تحمل آن برای او دشوار باشد، میتوان دادخواست طلاق عسر و حرجی را مطرح نمود.
- درخواست طلاق از طرف زن به استناد غیبت مرد : در واقع چنانچه مرد به مدت چهار سال تمام غایب مفقود الاثر باشد یعنی هیچ خبری از او نباشد زن میتواند درخواست طلاق به استناد مفقود الاثر بودن او را مطرح نماید. دادگاه خانواده در قبال این دادخواست طلاق، تشریفاتی مانند نشر آگهی در روزنامه ها را به انجام رسانده و پس از گذشتن مدتی ، حکم طلاق صادر مینماید. پس از طلاق و در فرض مراجعت و پیدا شدن مرد، هیچ حقی برای او متصور نیست. مگر این که قبل از انقضای عده یعنی مدت زمانی که تا انقضای آن زنی که عقد نکاح او منحل شده است نمیتواند شوهر نماید، باشد که در این فرض برای زوج حق رجوع باقی است.
- درخواست طلاق از طرف زن به جهت نپرداختن نفقه: نفقه یکی از حقوق مالی زن بر شوهر در عقد نکاح دائم است. بنابراین تکلیف شوهر بر دادن نفقه مانند سایر قواعد و احکام حقوقی میبایست دارای ضمانت اجرای حقوقی باشد. جز در فرضی که زن مستحق نفقه نیست، نپرداختن نفقه توسط زوجه میتواند سبب تحصیل حکم طلاق زن علیه او گردد.
- سایر موارد و راه های طلاق از طرف زن: غیر از طلاق پس از ظهار و ایلاء که متروک و مورد پسند عرف جاری جامعه ایرانی نیستند؛ طلاق و متارکه بر اساس وکالت زن برای مطلقه نمودن خود یا به تعبیر مردم وکالت حق طلاق زوجه، راه آسان دیگری برای مطلقه نمودن زوج است.

شرایط دادخواست طلاق از طرف زن
برای شروع رسیدگی به دعوای طلاق از طرف زن، لازم است به دادگاه خانواده دادخواست تقدیم شود و آزمایش پزشکی قانونی برای طلاق انجام شود. در صورتی که دادخواست شرایط لازم را نداشته باشد ، ممکن است دادگاه یکی از قرار های رد دادخواست، عدم استماع یا عدم صلاحیت صادر کند. شرایط دادخواست طلاق از طرف زن به قرار زیر است:
- شرکت در جلسات مشاوره، برای این که دادخواست طلاق از مراجع مورد رسیدگی قرار بگیرد، لازم است زوجین ابتدا در جلسات مشاوره شرکت کرده باشند.
- باید به طرفیت دادگاه خانواده باشد، در صورتی که دادخواست طلاق به دادگاه دیگر تقدیم شود، قرار عدم صلاحیت صادر میشود.
- داشتن شرایط کلی دادخواست، دادخواست طلاق باید شرایط کلی دادخواست که در ماده ۵۱ قانون آیین دادرسی مدنی آمده است را داشته باشد. این شرایط عبارتند درج مشخصات خواهان و خوانده، ذکر تعیین خواسته ذکر آنچه خواهان از دادگاه تقاضا دارد.
- داشتن یکی از شرایط عسر و حرج یا یکی از شرایطی که به موجب قانون برای زن حق طلاق ایجاد میکند
حقوق زن در طلاق از طرف زن شامل چه مواردی است؟
هرچند تقاضای درخواست طلاق از طرف زن است، اما این نکته باعث نمیشود که حق و حقوق او ضایع شود و حقوقی را که ابتدای انعقاد عقد نکاح برای او بوجود آمده را دریافت نکند. حقوق زن در طلاق از طرف زن از قرار زیر است:
- مهریه: مهریه از جمله حقوقی است که از زمان انعقاد عقد برای زن بوجود میآید و در هر صورت میتواند از شوهر خود دریافت کند.
- حضانت فرزندان: حضانت فرزندان تا هفت سالگی با مادر است و دادن حق طلاق مانع این امر نخواهد شد.
- استرداد جهیزیه : زن میتواند جهیزیه ای را که آورده است از شوهر خود طلب کند.
- نفقه : در صورتی که زن در خانه مرد زندگی کند و شرایط تمکین را داشته باشد، میتواند از شوهر خود درخواست نفقه کند.

مراحل طلاق از طرف زن چگونه است؟
اولین مرحله برای اقدام به طلاق از طرف زوجه مراجعه به وکیل دادگستری مجرب است یا این که زن شخصاً اقدام نماید که با توجه به شرایط خاص و پیچیده بودن این موضوع توصیه میشود که طلاق از طریق وکیل دادگستری انجام گردد. جهت ثبت دادخواست طلاق در ابتدا باید به دفتر خدمات قضایی مراجعه شود، در این مرحله پس از ثبت دادخواست پرونده به دادگاه محل سکونت زن ارجاع میشود. شعبه دادگاه مربوطه پس از ارجاع پرونده با توجه به کثرت و قلت پرونده ها جهت حضور زوجین روز معینی را به عنوان جلسه دادگاه مشخص و اعلام میکند و در جلسه دادگاه بعد از حضور طرفین و استماع دفاعیات زوجین مبادرت به صدور رای مینماید.