آیا قطع اینترنت ایران واقعاً دلیل سقوط بزرگ هشریت بیتکوین بود
خبرنگار: شهرزاد باقری
راز سقوط ناگهانی هشریت بیتکوین: آیا قطعی اینترنت در ایران عامل اصلی بود
اخیراً شاهد نوسانات شدیدی در هشریت جهانی بیتکوین بودهایم که گمانهزنیهای زیادی را به همراه داشته است. همزمان با این اتفاق، بحثهایی در مورد نقش قطعی گسترده اینترنت در ایران و تأثیر آن بر ماینرهای ایرانی مطرح شد. برای بررسی دقیق این موضوع، گفتوگویی با مسیح علوی، تحلیلگر باسابقه حوزه استخراج رمزارزها، صورت گرفته تا مشخص شود آیا کاهش هشریت واقعاً به دلیل توقف فعالیت ماینرهای ایرانی بوده یا دلایل دیگری در پسزمینه این اتفاق وجود داشته است.
نوسانات هشریت جهانی بیتکوین
هشریت روزانه جهانی بیتکوین بین ۲۹ ماه مه تا ۲۷ ژوئن (حدود ۸ خرداد تا ۶ تیر) تغییرات قابل توجهی را تجربه کرد. این شاخص در ۲۹ ماه مه در حدود ۹۸۸ اگزاهش بر ثانیه بود و در ۱۱ ژوئن (۲۱ خرداد) به اوج ۱,۰۴۶ اگزاهش بر ثانیه رسید.
اما پس از این اوج، هشریت با یک سقوط شدید ۳۶ درصدی مواجه شد و تا ۲۴ ژوئن (۳ تیر) به ۶۶۷ اگزاهش بر ثانیه رسید. کارشناسان این کاهش را شدیدترین افت هشریت در سه سال اخیر توصیف کردهاند.
قطعی اینترنت در ایران و همزمانی آن با کاهش هشریت
در ایران، تقریباً از ۱۸ ژوئن (۲۸ خرداد) یک قطعی کامل و سراسری اینترنت رخ داد. بر اساس گزارشهای نتبلاکس، این رویداد گستردهترین قطعی اینترنت در ایران از سال ۲۰۱۹ بود. در ساعات اولیه این قطعی که حدود ۶۲ ساعت به طول انجامید، فقط ۳ درصد کاربران ایرانی به اینترنت جهانی دسترسی داشتند. این قطعی همزمان با تشدید جنگ و حمله رژیم اسرائیل به ایران اتفاق افتاد.
تحلیل عملکرد استخرهای بزرگ استخراج
با توجه به همزمانی این دو اتفاق، سوال اصلی این است: آیا قطعی اینترنت در ایران عامل اصلی کاهش هشریت جهانی بود؟
برای پاسخ به این سوال، عملکرد استخرهای بزرگ استخراج بیتکوین بررسی شد. دادههای استخراج شده از space.mempool نشان میدهد که اکثر استخرهای بزرگ، مانند آنتپول (Antpool)، ویا بیتیسی (ViaBTC)، و اسپایدرپول (SpiderPool)، در این دوره با کاهش هشریت مواجه شدند. در حالی که اف۲پول (F۲Pool) نسبتاً پایدار بود.
مسیح علوی، کارشناس حوزه ماینینگ، معتقد است که کاهش هشریت جهانی نتیجه عملکرد جمعی این استخرها است. به عبارت دیگر، کاهش قدرت محاسباتی یک پدیده گسترده بود که بسیاری از شرکتهای بزرگ استخراج را تحت تأثیر قرار داد و تنها محدود به یک منطقه خاص یا یک استخر نبود.
چرا قطعی اینترنت ایران عامل اصلی نبود
نکته کلیدی در تحلیل این وقایع، زمانبندی دقیق آنها است. کاهش شدید هشریت جهانی از ۱۱ ژوئن (۲۱ خرداد) آغاز شد، در حالی که قطعی گسترده اینترنت در ایران از ۱۸ ژوئن (۲۸ خرداد) شروع شد.
علوی با اشاره به این آمار تاکید میکند که هشریت جهانی حتی قبل از قطعی اینترنت در ایران نیز بیش از ۶.۲۵ درصد کاهش یافته بود. تنها بخش کوچکی از کل کاهش هشریت (کمی کمتر از ۳ درصد) دقیقاً با قطعی اینترنت در ایران همزمان بوده است.
در نتیجه، با وجود اینکه ماینرهای ایرانی تحت تأثیر قرار گرفتند، سهم کلی آنها در هشریت جهانی آنقدر قابل توجه نبوده که بتوان قطعی اینترنت در ایران را علت اصلی سقوط هشریت جهانی بیتکوین دانست.
تاثیر عوامل جهانی بر هشریت
گزارشهای چینالیسیس (Chainalysis) نیز نشان میدهد که نرخ استخراج بیتکوین در ایران در دوره مورد بررسی، عمدتاً ثابت بوده است. اگرچه قطعی اینترنت بر فعالیت ماینرهای ایرانی تأثیر منفی گذاشت، اما به محض وصل شدن اینترنت، فعالیت آنها به سرعت افزایش یافت.
مسیح علوی در تحلیل نهایی خود نتیجه میگیرد که کاهش قابل توجه هشریت جهانی در اواسط ژوئن ۲۰۲۵ تنها به قطعی اینترنت ایران مربوط نیست. این قطعیها صرفاً روند نزولی از پیش موجود در هشریت جهانی را برجسته و شاید تسریع کردند.
واقعیت این است که اکوسیستم استخراج جهانی به شدت به شرایط اقتصادی و محیطی گستردهتر حساس است و این عوامل، محرکهای اساسیتری نسبت به رویدادهای ژئوپلیتیکی موضعی مانند قطعی اینترنت در ایران محسوب میشوند.
