برنج کیفی در مسیر گرانی بی‌پایان؛ نزدیک شدن به نرخ ۲۷۰ هزار تومان

بازار برنج داغ شد؛ جهش قیمت برنج کیفی تا مرز ۲۷۰ هزار تومان

این روزها بازار برنج ایران با نوسانات شدید قیمتی دست و پنجه نرم می‌کند. برخلاف انتظاراتی که با آغاز فصل برداشت برنج برای کاهش قیمت‌ها وجود داشت، نه تنها این اتفاق نیفتاده، بلکه پیش‌بینی‌ها حاکی از افزایش بیشتر قیمت‌ها و رسیدن برنج کیفی به ۲۷۰ هزار تومان در بازار است. دلایل این نابسامانی چیست؟

ریشه‌های گرانی برنج: از کاهش تولید تا تأخیر در واردات

سالار ساکت، عضو انجمن فرآوری برنج ایران، در گفت‌وگویی به بررسی عوامل اصلی این آشفتگی پرداخت و فرضیه احتکار گسترده برنج را رد کرد. او توضیح داد که به دلیل حساسیت برنج به آفت‌زدگی و فساد، انبارش طولانی‌مدت آن منطقی نیست و در پایان فصل زراعی، کشاورزان و کارخانه‌داران مجبور به عرضه محصول خود هستند.

بخش عمده‌ای از مشکلات فعلی، به عملکرد وزارت جهاد کشاورزی بازمی‌گردد. به گفته ساکت، سال گذشته کارشناسان بارها نسبت به آمار خوش‌بینانه و غیرواقعی تولید برنج که از سوی معاونت زراعت اعلام می‌شد، هشدار داده بودند. وی با اشاره به کاهش چشمگیر سطح زیرکشت برنج به دلیل تغییر کاربری زمین‌ها، مسائل ارث‌بری و خشکسالی در مناطق شمالی، خوزستان و اصفهان، بر این موضوع تاکید کرد.

کسری تولید واقعی و چالش‌های واردات

بررسی‌های ساکت نشان می‌دهد که سطح زیرکشت واقعی برنج در شمال کشور حدود ۶۰۰ هزار هکتار و در سایر مناطق حدود ۲۰۰ هزار هکتار است. از این میزان، تقریباً ۳.۵ میلیون تن شلتوک تولید می‌شود که در نهایت تنها حدود ۱.۸ میلیون تن برنج سفید به دست می‌آید. متاسفانه به دلیل خشکسالی‌های اخیر، حتی همین میزان تولید نیز در سال جاری ممکن است محقق نشود.

کسری مصرف برنج کشور ۱.۴ میلیون تن برآورد می‌شود. این در حالی است که برنامه واردات سال گذشته ۱.۲ میلیون تن بود، اما به دلیل تأخیر در ثبت سفارش‌ها، کاهش اعتبار زمانی ثبت سفارش و عدم تأمین به موقع ارز، این هدف به طور کامل محقق نشد. این موضوع باعث شد در مقاطعی مانند ماه رمضان و نوروز، بازار با تنش‌های قیمتی روبرو شود. ساکت هشدار می‌دهد که حتی اگر میزان واردات در ادامه سال افزایش یابد، بعید است که بازار به ثبات و وضعیت پایدار قبلی بازگردد.

علاوه بر این، وی به فشار برخی نمایندگان استان‌های شمالی برای توقف واردات برنج اشاره کرد و گفت: “این دیدگاه منطقه‌ای، منافع ملی را قربانی مسائل محلی می‌کند و در شرایطی که مردم تحت فشار اقتصادی هستند، مصرف‌کنندگان را با آسیب‌های جدی مواجه خواهد کرد.”

استراتژی فروش کشاورزان و آینده قیمت‌ها

بر اساس اظهارات این فعال بازار، کشاورزان امسال فروش محصول خود را با قیمتی حدود ۱۰۰ هزار تومان آغاز کردند، در حالی که انتظار می‌رفت این قیمت بین ۸۰ تا ۹۰ هزار تومان باشد. کیفیت پایین برخی شلتوک‌های اولیه نیز مزید بر علت شده و بر بازار تأثیر منفی گذاشته است.

ساکت پیش‌بینی می‌کند که با توجه به شرایط فعلی، قیمت برنج‌های باکیفیت ممکن است به حدود ۲۶۰ تا ۲۷۰ هزار تومان برسد، هرچند برخی محصولات احتمالا کاهش قیمت بیشتری خواهند داشت. او همچنین اعلام کرد که کشاورزان احتمالاً همانند سال گذشته، محصول خود را به صورت تدریجی وارد بازار خواهند کرد و از یک استراتژی مشابه برای عرضه محصولات خود پیروی می‌کنند که این خود می‌تواند بر نوسانات قیمت تاثیرگذار باشد.